Het Nieuwe werken in de sociale zekerheid

Voorgeschiedenis

"Onder de Abw zaten wij nog op een verhouding rechtmatigheid/doelmatigheid van 80%-20%. De invoering van de WWB (Wet werk en bijstand) in 2004 was voor ons een verademing. In 2004 en 2005 waren we vooral bezig met de overgang van Abw (Algemene bijstandswet) naar WWB. Er ontstond toen geleidelijk aan steeds meer tijd en aandacht voor de doelmatigheid. In 2007 hebben wij er bewust voor gekozen om in het kader van hoogwaardige handhaving onze oriëntatie op rechtmatigheid fundamenteel te herzien. Samen met het RCF Kenniscentrum Handhaving Zuidoost Nederland in Eindhoven hebben wij ons gericht op de ontwikkeling van DPS, met financiële middelen uit het SZW handhavingprogramma 2007-2010. Binnenkort hopen we over te kunnen gaan naar de verhouding tussen rechtmatigheid en doelmatigheid van 20%-80%."

Wat is DPS Matrix?

DPS Matrix is een applicatie waar van iedere bijstandsgerechtigde persoonlijke kenmerken (zoals leeftijd, opleiding en arbeidsverleden) worden ingevoerd. In combinatie met gegevens van de lokale sociale kaart (bijvoorbeeld gegevens over de regionale arbeidsmarkt), maakt DPS Matrix van de bijstandsgerechtigde een profiel. De DPS Matrix is ontwikkeld in samenwerking met de gemeenten Echt-Susteren, Kerkrade en de Intergemeentelijke Sociale Dienst Optimisd. Telengy omarmt deze nieuwe manier van werken in de Sociale Zekerheid.

De invoering van de DPS Matrix in Boxmeer: een groeiend groepsproces

Jos en Anja geven aan dat de invoering van DPS een groepsproces van een paar jaar is geweest en dat ze er in Boxmeer zeker nog niet zijn.

“Eerst was het even wennen voor onze medewerkers. Maar gaandeweg de rit werden voor ons de voordelen steeds duidelijker en werd het team steeds enthousiaster. Op een gegeven moment moesten wij ons zelfs een tijdje inhouden om aansluiting te blijven houden bij de ontwikkeling van het gemeentelijke dienstverleningsconcept.”

“Als je al langer meeloopt in de wereld van Sociale Zaken, dan zegt je onderbuik vaak welk vlees je in de kuip hebt. Het was opmerkelijk dat DPS niet altijd het eerste onderbuikgevoel bevestigde. Dit was een echte eyeopener voor de betreffende klantmanager.”

“DPS is absoluut geen bedreiging voor de individuele professionaliteit van de klantmanager. DPS maakt het zelfs mogelijk dat bijstandsgerechtigden makkelijker overgenomen kunnen worden door een collega. Dat bevordert de continuïteit in de bedrijfsvoering en de dienstverlening aan de klant. Volgens ons komt dit omdat iedere medewerker vanuit hetzelfde perspectief van DPS naar zijn/haar werk aankijkt.”

“Bij de invoering van DPS hebben wij belangrijke beslissingen genomen met betrekking tot de bedrijfsvoering: het afschaffen van de maandelijkse rechtmatigheidformulieren en het opstellen van een nieuw heronderzoekplan. Wat ons betreft heeft de invoering van DPS de groepsdynamiek versterkt.”

“De medewerkers genieten veel handelingsvrijheid. Alleen een actie (richting werk) die nog niet bekend is, moet met UWV werkbedrijf van het Land van Cuijk worden kortgesloten.”

De afdeling Sociale Zaken als voorbeeld voor de rest van de gemeente Boxmeer

Binnen een gemeente is de afdeling Sociale Zaken meestal niet de afdeling die in het middelpunt van de belangstelling staat. De ervaringen van Anja in Boxmeer zijn echter anders: ”Zoals al eerder gezegd, hebben wij ons bij de invoering van de DPS Matrix even moeten inhouden om aansluiting te blijven houden bij de totstandkoming van het gemeentelijke dienstverleningsconcept. Nu komen collega’s van de andere afdelingen binnen mijn sector naar mij toe voor advies over dienstverlening aan de burger. Ook anderen weten mij te vinden.”

De toekomst van de DPS Matrix in de wereld van de sociale zekerheid

Anja en Jos geven de toekomstmogelijkheden van de DPS Matrix aan: ”De DPS Matrix is maatwerk per sociale dienst. We zijn nu weliswaar met een paar gemeenten de kartrekker, maar er is al belangstelling van andere sociale diensten. Zelfs vanuit de Tweede Kamer is er een Kamerlid dat de DPS Matrix onder de aandacht van de Staatssecretaris van SZW wil brengen. Daarnaast willen we de DPS Matrix gaan doorontwikkelen voor UWV werkbedrijf.”

Resultaten

De resultaten in Boxmeer liegen er niet om. Vanaf 2007 is het aantal bijstandsgerechtigden gedaald van 280 naar 230, terwijl landelijk een stijgende trend te zien was. Verder is in Boxmeer de inhuur van sociaal rechercheurs in 2009 ten opzichte van 2006 gedaald van 770 uur naar 190 uur per jaar.

De DPS Matrix: een voorbeeld van Het Nieuwe Werken

Zowel het interview met Jos en Anja als de resultaten in Boxmeer hebben mij ervan overtuigd dat de DPS Matrix een best practice is van Het Nieuwe Werken: een digitaal instrument (in ontwikkeling) om de dienstverlening aan de werkzoekende burger aanzienlijk te veranderen en te verbeteren. De ambitie van een DPS Matrix voor UWV werkbedrijf spreekt mij zeer aan. Voor de dienstverlening aan de werkzoekende burger mag het namelijk toch niet uitmaken of hij/zij nu een WW of WWB uitkering ontvangt?

Artikel geschreven door Fred IJspeerd, freelance journalist.