Elke vier jaar schuiven we weer aan voor hetzelfde ritueel: verkiezingen, uitslagenavond, coalitiegesprekken, nieuwe wethouders die hun weg zoeken… en ergens tussendoor een sociaal‑domeinmachine die soms even hapert. Terwijl de politiek druk onderhandelt, lijkt het sociaal domein soms op pauze te staan.

En dat is precies het domein waar pauze eigenlijk geen optie is. Gelukkig hoeft het niet zo te gaan. Met een beetje voorbereiding, structuur en nuchtere pragmatiek kun je veel voorkomen. En daar komen Telengy‑adviseurs goed van pas.

Waarom loopt het vast rond verkiezingen?

1. Coalitieonderhandelingen duren altijd langer dan je hoopt

Het is een beetje als een verbouwing: je begint optimistisch, maar ergens weet je dat het uitloopt. In die periode worden grote keuzes vaak even geparkeerd.

2. Nieuwe wethouders moeten landen

Iedereen die ooit een nieuwe baan begon, weet hoe het voelt: je zoekt de printer, de koffieautomaat en vooral overzicht. Voor wethouders in het sociaal domein is dat niet anders. Alleen zijn de dossiers iets omvangrijker dan een inwerkmapje.

3. De gemeentelijke organisatie wacht op richting

Ambtenaren zijn professionals, maar ook mensen. En mensen houden niet van gokken. Dus als de politieke wind even onduidelijk is, wordt er vaak voorzichtig gevaren.

4. Partners in het veld voelen de rimpelingen

Zorgaanbieders, welzijnsorganisaties en vrijwilligersnetwerken merken het direct als gemeenten minder duidelijk communiceren. En onzekerheid is zelden een goede basis voor samenwerking.

Wat staat er op het spel?

• Vertraagde vernieuwing: projecten die al maanden in de steigers staan, blijven ineens hangen.
• Verlies van samenhang: juist in het sociaal domein is alles met elkaar verbonden. Als één onderdeel stokt, voelt de rest dat meteen.
• Financiële risico’s: uitstelgedrag is zelden goedkoop. Soms worden contracten automatisch verlengd of blijven kansen voor doelmatigheid liggen.
• Onrust bij inwoners en partners: mensen die ondersteuning nodig hebben, kunnen niet wachten tot de politiek is uitgepraat.

Hoe houd je het in beweging?

Gelukkig is stilstand geen natuurwet. Maar hoe werk je om de bestuurlijke dynamiek heen en breng je beweging in een gemeentelijke organisatie die even op de rem trapt. Hieronder een vijftal tips om soepel de verkiezingsperiode door te komen:

1. Een uitvoeringsagenda die verkiezingsproof is

Geen dikke beleidsstukken, maar een praktische agenda die:

• politiek neutraal is;
• concreet genoeg om door te gaan;
• flexibel genoeg om aan te passen;
• gebaseerd is op wat móét en wat al loopt.

Zo blijft het sociaal domein draaien, ook als de politieke kaarten opnieuw worden geschud.

2. Een overdracht waar nieuwe bestuurders echt iets aan hebben

Nieuwe wethouders hebben geen behoefte aan een document van 200 pagina’s dat begint met “In 2015 is de Jeugdwet ingevoerd…”. Ze willen overzicht, risico’s, kansen en vooral: wat moet nú?

Zorg voor:

• heldere dossiers;
• compacte dashboards;
• begrijpelijke samenvattingen van complexe thema’s.

Zodat nieuwe bestuurders niet eerst drie maanden hoeven te acclimatiseren.

3. Ambtelijke teams begeleiden in een politiek vacuüm

Als de politiek even stilstaat, hoeft de organisatie dat niet te doen. De organisatie kan eventueel met externe ondersteuning:

• programmasturing bieden;
• prioriteiten bewaken;
• besluitvorming voorbereiden;
• teams helpen binnen hun mandaat te blijven handelen.

Zo blijft het sociaal domein in beweging zonder dat er politieke grenzen worden overschreden.

4. Partners geruststellen en verbinden

Het sociaal domein draait op samenwerking. En samenwerking draait op vertrouwen. Zorg:

• communicatie met partners te stroomlijnen;
• tijdelijke afspraken te faciliteren;
• gezamenlijke planningen te bewaken.

Dat voorkomt onrust en houdt de energie in het netwerk.

5. Scenario’s klaarzetten voor het nieuwe college

Zodra de contouren van een coalitie zichtbaar worden, start met het opstellen van scenario’s voor het college op het gebied van o.a.:

• financiële doorrekeningen;
• uitvoerbaarheidstoetsen;
• quick wins voor de eerste 100 dagen.

Zodat het nieuwe college niet begint met achterstallig onderhoud, maar met een vliegende start.

Tot slot: verkiezingen zijn geen excuus voor stilstand

De verkiezingen van 2026 brengen beweging, rumoer en soms wat vertraging. Maar met de juiste voorbereiding en begeleiding kan het sociaal domein gewoon doorgaan. Sterker nog: het kan een kans zijn om zaken scherper te organiseren. Zet daarbij een mix in van bestuurlijke sensitiviteit, humor, nuchterheid en uitvoeringskracht die nodig is om deze periode soepel door te komen.

Meer weten?

Marcel Lemmen denkt graag met u mee. Neem contact op via de contactpagina om met hem in gesprek te gaan.