Toen het gesprek over de Europese Digitale Identiteit (EDI) enkele jaren geleden op gang kwam, lag de nadruk vooral op techniek. Hoe gaat de wallet werken? Wanneer wordt deze ingevoerd? Welke standaarden worden gebruikt?

Inmiddels verschuift de aandacht langzaam naar de vraag die voor gemeenten veel relevanter is: wat betekent de eIDAS-verordening straks concreet voor de dienstverlening aan inwoners?
De combinatie van de EDI-wallet met het herontwerpen van processen en klantreizen biedt daarbij interessante kansen. Zeker binnen het sociaal domein kan dit gemeenten helpen om dienstverlening beter aan te laten sluiten op de leefwereld van inwoners.

Use cases

Terwijl we in afwachting zijn van de Nederlandse uitvoeringswet, die begin 2028 wordt verwacht, zijn er al veel stappen gemaakt. Enerzijds technisch: er is ontzettend veel mogelijk en relatief eenvoudig in te richten bij gemeenten. Anderzijds praktisch: er zijn al veel verschillende use-cases uitgewerkt en getest.
Dat betekent dat er inmiddels al veel verschillende toepassingen voor de wallet bekend zijn die, zodra de uitvoeringswet van kracht wordt, zowel technisch als praktisch toepasbaar zijn op de dienstverlening van gemeenten.
Vooral belangrijk voor de use-cases is dat het inwoners een reden moet geven om de EDI-wallet te gebruiken. Want, als het geen voordeel biedt ten opzichte van bijvoorbeeld DigiD, waar inwoners al bekend mee zijn, waarom zouden ze de EDI-wallet gaan gebruiken?
Dat voordeel zit deels in het minimaliseren van het delen van gegevens. Met de wallet kan een inwoner straks veel gerichter bepalen welke gegevens worden gedeeld. In plaats van een volledig gegevenspakket beschikbaar te stellen en de ambtenaar te laten bepalen wat relevant is, deelt de inwoner alleen de gegevens die voor een specifieke dienst nodig zijn.

Levensgebeurtenissen

Daarnaast is er een ander groot voordeel, maar dat vereist wel een andere manier van denken bij gemeenten. Ambtenaren denken vaak in regelingen, wetgeving en producten. Zo ontstaan afzonderlijke processen voor inkomensondersteuning, schuldhulpverlening, minimaregelingen of participatievoorzieningen. Maar inwoners denken niet in regelingen, voorzieningen of werkprocessen. Zij denken: ik ben mijn baan kwijtgeraakt, ik ga scheiden, ik heb schulden, ik word 18 of ik ben mantelzorger geworden. Dat zijn geen producten of regelingen, maar dat zijn levensgebeurtenissen.
Juist daar liggen kansen voor het sociaal domein. Niet om bestaande processen te digitaliseren, maar om dienstverlening opnieuw te ontwerpen vanuit het perspectief van inwoners.

De grootste fout die gemeenten kunnen maken, is bestaande formulieren digitaal ontsluiten met een wallet zonder eerst te kijken of die formulieren nog logisch zijn. Een EDI-wallet maakt het mogelijk om processen te vereenvoudigen.

Herontwerp van processen

De invoering van een EDI-wallet begint daarom niet bij techniek, maar bij het inzichtelijk krijgen van de huidige klantreizen. Welke stappen doorloopt een inwoner, welke gegevens worden opgevraagd en waar moet een inwoner meerdere keren dezelfde informatie verstrekken?
De EDI-wallet biedt vervolgens gemeenten de kans om de klantreizen opnieuw te ontwerpen. Daarbij moet steeds de vraag worden gesteld waarvoor de gegevens die de inwoner deelt daadwerkelijk nodig zijn.

Met de EDI-wallet is het straks mogelijk het specifieke stukje informatie op te vragen dat de ambtenaar nodig heeft om de inwoner te helpen. Dit bespaart tijd voor de ambtenaar, beperkt onnodige gegevensverwerking en sluit aan bij het principe van dataminimalisatie.

Op basis van ervaringen die onder meer door Gemeente Nijmegen zijn opgedaan, ontstaat een logisch stappenplan voor gemeenten die met de EDI-wallet aan de slag willen.

De volledige implementatiehandleiding is terug te vinden op id-wallets.nl.

Een grote fout die gemeenten volgens mij kunnen maken, is de EDI-wallet alleen zien als een nieuw inlogmiddel. De grootste kans ligt juist in het herontwerpen van processen en klantreizen vanuit het perspectief van inwoners. Wie daar nu mee begint, kan de EDI-wallet straks inzetten voor betere dienstverlening.

Meer weten?

Milan de Klein denkt graag met u mee. Neem contact op via de contactpagina om met hem in gesprek te gaan.